De warmte van de zon voelt heerlijk aan op de huid. Ook voor kinderen draagt de zon bij aan de gezondheid, het zorgt voor de aanmaak van vitamine D wat goed is voor de botten. Te veel zon is helaas niet goed; zeker niet voor kinderen.
Als we te lang in de zon zijn geweest merken we dat aan een rode, pijnlijke huid. Iedere keer als de huid verbrandt, raken de huidcellen beschadigd door de UV-straling. Ook ontstaat er door de UV-straling een ontstekingsreactie in de dieper gelegen bloedvaatjes. De huid van volwassenen is in staat om beschadigde cellen iedere week te vervangen, de kinderhuid is dit niet. Daarom is onder andere de kinderhuis zo gevoelig voor verbranding door de zon.
Daarnaast zijn kinderen in de groei: de celdeling gaat zo snel dat er soms te weinig tijd is om alle beschadigde huidcellen te herstellen voordat ze zich weer gaan delen. In die cellen ontstaan dan als het ware 'littekens', die kinderen hun leven lang meedragen. Dit is aan de buitenkant niet te zien, want de beschadiging zit diep in de huidcellen. Maar hoe meer 'littekens', hoe groter de kans dat een kind op latere leeftijd huidkanker krijgt. Daarom is extra bescherming voor kinderen zo belangrijk, zeker tot hun vijftiende jaar.
Zonlicht
Zonlicht bestaat uit twee soorten licht: het zichtbare licht dat kleur heeft en licht dat we niet kunnen zien, namelijk de ultraviolette straling (UV-straling) en infrarood licht. In kleine hoeveelheden is UV-straling gezond. Het stimuleert bijvoorbeeld de aanmaak van vitamine D, dat zorgt voor stevige botten. Maar te veel blootstelling schaadt de huid.
Baby's zijn erg gevoelig voor te veel zonlicht. 'Hun huid is dunner en daardoor dan die van volwassenen', legt professor en kinderdermatoloog Arnold Oranje van het Erasmus MC uit Rotterdam in Nederland uit. De babyhuid heeft nog geen zogeheten hoornlaag. Deze laag bestaat uit dode huidcellen en biedt bescherming tegen straling, uitdroging en het binnendringen van vreemde stoffen. Pas als een kind ouder is dan een jaar, is de hoornlaag goed ontwikkeld.
Het ontbreekt de babyhuid ook aan melanine, een bruine kleurstof die ervoor zorgt dat we een kleurtje krijgen van zonnebaden en die de huid tegen de zon beschermt. Bovendien heeft de babyhuid door de snelle groei te weinig tijd om beschadigde cellen te herstellen. In die cellen ontstaat een soort littekens die op latere leeftijd huidkanker kunnen veroorzaken.
Onderzoek heeft vastgesteld dat het ontstaan van de verschillende vormen van huidkanker in meer of mindere mate samenhangt met de totale hoeveelheid UV-straling waaraan je tijdens je leven wordt blootgesteld. Volgens professor Oranje komt huidkanker bij volwassenen veel voor en zegt hij: 'Hoe jonger je overmatig aan zonlicht wordt blootgesteld, hoe groter de kans dat je op latere leeftijd huidkanker krijgt'. Met name mensen die als kind vaak zijn verbrand, hebben als volwassenen een groter kans om huidkanker te krijgen. Professor Oranje is daarom stellig in zijn advies: 'De beste bescherming tegen de schadelijke effecten van de zon is om een baby helemaal uit de zon te houden.
Kinderen extra beschermen
Het is belangrijk om kinderen extra te beschermen tegen huidverbrandingen door zonlicht. Hieronder volgen enkele adviezen:
· Laat kinderen jonger dan zes maanden helemaal niet in de zon.
· Het is beter om kinderen op zonnige dagen en dan vooral tussen 12:00 en 15:00 uur in de schaduw te houden. U kunt schaduw creëren met behulp van een zonnescherm en/of parasol. Schaduw beperkt de blootstelling aan UV straling maar neemt het niet helemaal weg.
· Kleding (T-shirt, eventueel met lange mouwen en een petje of hoedje), biedt de beste bescherming tegen de zon. Als de kleding nat wordt is de bescherming echter weer minder.
· Ook op een bewolkte zomerse dag is er sprake van UV-straling. Wolken houden de straling niet helemaal tegen.
· Kinderen hoeven geen zonnebril te dragen en zeker geen speelgoedbril. Dergelijke brillen zijn juist gevaarlijk omdat de donkere glazen de pupillen doen verwijden waardoor de UV-straling heel gemakkelijk in de ogen kan doordringen en schade kan aanrichten. Als kinderen graag een zonnebril willen, koop er dan een met een CE-markering die UV-straling tegenhoudt.
Anti-zonnebrandmiddel
Verder is het goed om een anti-zonnebrandmiddel te gebruiken. Deze houdt een deel van de UV-straling tegen en daarmee wordt het ontstaan van zonnebrand vertraagd. Hierbij is het volgende van belang:
· Gebruik een anti-zonnebrandmiddel speciaal voor de kinderhuid met minimale beschermingsfactor 30. Je kind kan maximaal 3 uur in de zon met een hoge beschermingsfactor. Probeer de echter te beperken. Hoewel de kans op zonnebrand minder is staat je kind wel bloot aan UV-straling die de huid beschadigt met de risico's voor de lange termijn.
· Smeer je kind een half uur voor het naar buiten gaan in.
· Smeer gevoelige zones zoals neus, oren, nek extra in.
· Herhaal het insmeren elke twee uur, maar zeker vlak na het zwemmen. Waterproof-producten zullen voor een deel verdwijnen bij het afdrogen of spelen in het water en zand (dit geld voor alle producten met de claim "Waterproof"). Smeer daarom je kind ook met deze producten meerdere malen in, zkere nadat het in het water is geweest.
· Niet alleen aan het strand! De meeste ouders denken eraan om een anti-zonnebrandmiddel mee te nemen als ze een dagje naar het strand gaan. Maar ook tijdens het buiten spelen, tijdens de pauze op het schoolplein, op het kinderdag verblijf en peuterspeelzaal moeten de kinderen tegen zonnebrand beschermd worden.
· Geef als ouder het goede voorbeeld
Zonnetips
· Houd kinderen tussen 12:00 en 15:00 uur zoveel mogelijk uit de zon. De zonkracht is op dat moment het sterkst en daarom is het extra belangrijk om kinderen hiertegen te beschermen.
· Ben je zwanger? De oogjes van het kindje zijn in de zevende maand volgroeid en daarom is het verstandig om vanaf die tijd met een handdoek, sjaal of iets anders over je buik te leggen als je in de zon gaat liggen.
· Gebruik alleen een antizonnebrandcrème met de aanduiding 'fysische bescherming'.
Zo'n crème bevat geen chemische toevoegingen die de huid kunne beschadigen.
Waarschuwing
Een petje en een parasol zijn de eerste beschermingen voor een baby. Ook is het belangrijk dat de baby is ingesmeerd met een beschermende antizonnebrandcrème, voor als hij of zij dan toch met de zon in aanraking komt. 'Maar je kunt niet zomeer elke babyzonnecrème gebruiken', waarschuwt professor Oranje. Veel producten bevatten schadelijke chemische filters, ook als het etiket vermeld dat ze geschikt zijn voor de babyhuid. ' gebruik alleen een middel waarbij op de verpakking staat dat het fysische bescherming biedt. Fysische filters reflecteren namelijk de schadelijke stoffen van UV-straling. ' UV-straling bestaat uit UVA, UVB en UVC. Vooral UVA en UVB zijn schadelijk. Die veroorzaken verbranding door de zon.
UVB zorgt bovendien voor pigmentatie, verdikking van de opperhuid, veroudering van de huid en huidtumoren.